Feyenoord-opponent Como onder de loep: geld, data en talent als succesformule

Feyenoord krijgt woensdagavond in De Kuip te maken met een van de opvallendste projecten van het Europese voetbal. Como 1907 speelde zeven jaar geleden nog op het vierde niveau van Italië, promoveerde pas in 2024 naar de Serie A en maakt dit seizoen voor het eerst zijn opwachting in de Champions League.

Achter die snelle ontwikkeling zitten steenrijke eigenaren, een opvallende manier van spelers scouten en vooral trainer Cesc Fàbregas, die van Como een ploeg heeft gemaakt die nadrukkelijk zelf het initiatief wil nemen. De geschiedenis van Como staat in groot contrast met de huidige ambities. De club werd in 1907 opgericht, een jaar voor Feyenoord, maar kende nooit structureel succes op het hoogste Italiaanse niveau.

Na financiële problemen werd Como in 2004 failliet verklaard en volgde jaren later opnieuw een gedwongen doorstart. In 2017 begon de club opnieuw in de Serie D. Twee jaar later veranderde alles toen de Indonesische broers Robert Budi Hartono en Michael Bambang Hartono via hun investeringsmaatschappij eigenaar werden.

De miljardairs hadden aanvankelijk zelfs geen traditioneel voetbalproject voor ogen. Como werd mede uitgekozen vanwege de ligging bij Milaan en het wereldberoemde Comomeer. Operationeel directeur Mirwan Suwarso vertelde daar later over: ''We waren op zoek naar een project voor een televisieprogramma. Italië is sinds de jaren negentig zeer geliefd in Indonesië. Como was toeval. We zochten om logistieke redenen naar een plek in de buurt van Milaan, maar wilden ook niet investeren in een enorme stad als Rome.''

Wat als mediaproject begon, ontwikkelde zich snel tot een uiterst ambitieus voetbalbedrijf. De Hartono-familie investeerde stevig in de organisatie, infrastructuur en selectie. Het verschil met enkele jaren geleden is enorm. Toen Fàbregas in 2022 als speler arriveerde, beschikte Como nauwelijks over professionele faciliteiten. Het trainingscomplex in Mozzate moest vrijwel volledig worden opgebouwd.

Fàbregas omschreef de situatie later duidelijk. ''Ze vertelden mij: dinsdag trainden we hier, woensdag trainden we daar. Er was geen sportschool, geen restaurant, geen voeding, nul.'' De conclusie van de voormalige middenvelder van Arsenal, FC Barcelona en Chelsea was weinig verhullend: ''Het was geen professionele club.''

Vier jaar later staat dezelfde club in de Champions League. Como promoveerde in 2024 na 21 jaar afwezigheid naar de Serie A en eindigde in het eerste seizoen terug op het hoogste niveau als tiende. Een jaar later volgde opnieuw een enorme stap. Met 71 punten uit 38 wedstrijden eindigde de ploeg als vierde, vóór onder meer AC Milan en Juventus. Como won twintig competitiewedstrijden, maakte 65 doelpunten en kreeg slechts 29 treffers tegen. Alleen Internazionale incasseerde minder vaak.

Daarmee werd veel sneller aan de Europese ambities voldaan dan aanvankelijk was voorzien. Na de promotie naar de Serie A was het doel om binnen enkele jaren Europees voetbal te bereiken. Inmiddels presenteert de club zichzelf niet langer als kleine uitdager. ''Wij zijn geen kleine club meer'', schreef Suwarso na het historische seizoen. ''Maar eigenlijk zijn we dat nooit geweest.''

Fàbregas en de Nederlandse invloed achter het succes

Een belangrijk deel van die ontwikkeling is toe te schrijven aan Fàbregas. De Spanjaard beëindigde bij Como zijn spelersloopbaan, ging aan de slag binnen de jeugdopleiding en kreeg vervolgens steeds meer verantwoordelijkheid bij het eerste elftal. Na de promotie naar de Serie A werd hij definitief hoofdtrainer. Onder zijn leiding probeert Como verzorgd van achteruit op te bouwen, veel balbezit te hebben en na balverlies onmiddellijk druk vooruit te zetten. De Italianen behoorden afgelopen seizoen tot de intensiever pressende ploegen van de Serie A.

Fàbregas krijgt daarbij ondersteuning van een organisatie waarin ook Nederlandse invloed zichtbaar is. Mark-Jan Fledderus is directeur voetbalstrategie, terwijl Barend Verkerk verantwoordelijk is voor de zoektocht naar spelers en trainers. Como probeert daarbij nadrukkelijk verder te kijken dan gevestigde namen.

''De mooiste transfers zijn die van ondergewaardeerde spelers die toch het niveau blijken te hebben ons te versterken'', legt Verkerk uit in De Telegraaf. Een voorbeeld is Jean Butez. ''Onze doelman Jean Butez is deze maand voor het eerst geselecteerd voor het Franse elftal, terwijl wij hem haalden toen hij op z'n 28ste reservekeeper bij Antwerp was.''

Data speelt een grote rol in de scouting. Como gebruikt onder meer informatie van Jamestown Analytics, dat spelers via geavanceerde modellen beoordeelt. De club vertrouwt daar niet blind op. Eerst wordt traditioneel gescout en vervolgens worden de cijfers als extra controle gebruikt. ''Wij laten Jamestown een speler onderzoeken en krijgen dan een Excel-bestandje opgestuurd'', vertelt Verkerk. ''Daarin staan maar twee dingen: de spelersnaam en één getal: een score van 1 tot 100.''

Volgens Verkerk onderstreept die werkwijze hoe lastig het is om voetballers goed te beoordelen. ''Ook bij ons gaat niet alles goed, maar in algemene zin is het bijzonder hoeveel transfers er in het voetbal mis gaan.'' De scout kijkt daarom liever naar een groot aantal eigenschappen dan naar enkele opvallende momenten. ''Ik vind dat iets fascinerends, hoe mensen in het voetbal tot een mening komen over een speler: er zijn namelijk zó veel acties waarop je ze kan beoordelen.''

Selectie van ruim een half miljard euro

Het beleid heeft een selectie opgeleverd die inmiddels een geschatte marktwaarde van ongeveer 568 miljoen euro vertegenwoordigt. Ter vergelijking: de selectie van Feyenoord wordt op ongeveer 245 miljoen euro gewaardeerd. Como heeft bovendien veertien spelers die momenteel international zijn en beschikt over veel jonge spelers met aanzienlijke transferwaarde.

Nico Paz is daarvan het bekendste voorbeeld. De 22-jarige aanvallende middenvelder kwam vanuit Real Madrid naar Italië en vertegenwoordigt inmiddels een geschatte marktwaarde van tachtig miljoen euro. Achter hem beschikt Fàbregas met Martin Baturina, Máximo Perrone, Lucas Da Cunha, Assane Diao en Jesús Rodríguez over meerdere spelers die voor tientallen miljoenen worden gewaardeerd.

Paz steekt zijn waardering voor zijn trainer niet onder stoelen of banken. ''Hij heeft me eigenlijk alles geleerd'', vertelde de Argentijn richting het duel met Feyenoord. ''Ik kwam hier als jonge speler van het tweede elftal van Real Madrid. De overstap naar de Serie A heeft mij geleerd om te groeien als speler en als mens. Dat was allemaal te danken aan Cesc; hij geloofde in me en haalde me hierheen. Vanaf de eerste dag liet hij me spelen zoals ik wilde en gaf hij me veel vrijheid. Hij heeft me veel bijgebracht. Ik denk dat de speler die ik nu ben, volledig aan hem te danken is.''

Ook achterin heeft Como fors geïnvesteerd. Trevoh Chalobah kwam voor ongeveer dertig miljoen euro van Chelsea, terwijl ook doelman Robert Sánchez vanuit Londen naar Italië trok. Yan Couto wordt gehuurd van Borussia Dortmund en op het middenveld kwam Samuele Ricci over van AC Milan. Voorin kan Fàbregas onder anderen beschikken over Moise Kean, Anastasios Douvikas, Diao en de Nederlandse buitenspeler Jayden Addai.

Diao is voor Feyenoord een bekende naam. De aanvaller stond in 2024 dicht bij een transfer naar Rotterdam, maar die overstap kwam uiteindelijk niet rond. Como sloeg enkele maanden later toe en zag de Senegalese international vervolgens uitgroeien tot een waardevolle kracht.

Ook Douvikas heeft een Nederlands verleden. De Griekse spits speelde voor FC Utrecht en werd afgelopen seizoen met veertien doelpunten clubtopscorer van Como in de Serie A. Addai kwam vanuit AZ naar Italië. Como betaalde in de zomer van 2025 bijna vijftien miljoen euro voor de toen nog relatief onervaren vleugelaanvaller.

De komst van dergelijke spelers staat niet op zichzelf. De eigenaren hebben sinds hun intrede honderden miljoenen euro's in Como en aanverwante activiteiten gestoken. Over zes boekjaren bedroegen de gezamenlijke verliezen ongeveer 191 miljoen euro. Alleen al in het seizoen 2024/25 kwam het nettoverlies uit op circa 105 miljoen euro. De inkomsten stegen door de promotie naar 49 miljoen euro, maar daar stonden ongeveer 118 miljoen euro aan kosten tegenover.

''Clubs vinden het ingewikkeld om hun beste talenten aan ons te verkopen''

Ook op de transfermarkt werd het tempo steeds verder opgevoerd. In de eerste seizoenen na de overname hield Como de uitgaven nog relatief beperkt, maar sinds de promotie naar de Serie A werden grote bedragen geïnvesteerd. Over meerdere seizoenen liep het negatieve transfersaldo op tot boven de tweehonderd miljoen euro. De nadruk ligt daarbij duidelijk op jonge spelers die niet alleen direct kunnen presteren, maar later ook aanzienlijk meer waard kunnen worden.

Fledderus ziet tegelijkertijd dat Como door de snelle groei tegen nieuwe problemen aanloopt. Vooral het aantrekken van Italiaanse talenten is volgens hem ingewikkeld. ''We zijn in een historisch voetballand zo snel gegroeid en uit het niets gekomen'', legt de Nederlander uit. ''Clubs vinden het ingewikkeld om hun beste talenten aan ons te verkopen, ze vragen dan heel veel geld. En we hebben nog geen zelf opgeleide talenten die doorkomen, dat kost tijd. Misschien wel acht tot tien jaar.''

Daarnaast spelen de financiële regels op de Italiaanse transfermarkt een rol. ''Allereerst moet je in Italië direct betalen of een bankgarantie afgeven, terwijl in andere landen de transfersom kan worden uitgesmeerd. Als we in Italië één speler halen, kunnen we er uit andere landen voor datzelfde bedrag wel vier of vijf halen. Verder zijn wij voor veel andere clubs gewoon een pain in the ass.''

Sportief heeft Como de goede lijn dit seizoen grotendeels doorgetrokken. Na zes wedstrijden staat de ploeg met elf punten zevende in de Serie A. Op bezoek bij Udinese werd met 1-1 gelijkgespeeld, waarna Como Napoli met 1-2 versloeg en Genoa met 1-4 klopte. Parma werd met 2-1 verslagen. Tegen Frosinone volgde een 2-0 nederlaag en afgelopen weekend bleef Como tegen AS Roma steken op 0-0.

Vooral de start in de Champions League maakte indruk. RB Leipzig werd in het Stadio Giuseppe Sinigaglia met liefst 4-1 verslagen. Voor vrijwel de volledige spelersgroep was het de eerste ervaring op het hoogste Europese podium.

''Het was geweldig om het veld op te lopen terwijl de Champions League-hymne klonk'', vertelt Paz. ''Het gaf ons een enorme boost. Het was een bijzondere wedstrijd voor ons, zowel op professioneel als op persoonlijk vlak. Het is bijzonder, omdat elk kind ervan droomt om in de Champions League te spelen, en de meesten van ons hadden dat nog nooit eerder gedaan. Het was een droom die uitkwam.''