Knipping kritisch én positief over Te Kloese: ''Als TD misschien een onvoldoende''

In de serie FC Bankzaken bespreekt Tom Knipping de financiële ontwikkeling van Feyenoord en de rol van Dennis te Kloese daarin. De algemeen directeur vertrekt per 1 juli uit De Kuip en volgens VI-journalist Knipping laat hij een club achter die financieel sterk gegroeid is, maar tegelijkertijd ook met grote uitdagingen te maken krijgt.

Knipping schetst eerst de situatie waarin Feyenoord zich bevond vóór de komst van Te Kloese. ''Je had daarvoor een lange periode met Eric Gudde, die kwam na een periode waarin Feyenoord op omvallen stond, toen de Vrienden van Feyenoord moest instappen om de club te redden. Qua salarissen en transfersommen liepen ze heel erg op PSV achter. Je ziet dat Feyenoord een verlieslatende periode begon na het vertrek van Gudde. Toen Gudde vertrok was er ongeveer dertig miljoen euro eigen vermogen. Mede door de coronacrisis is dat best wel snel verdampt.''

Volgens Knipping kwam Te Kloese vervolgens in een financieel lastige situatie binnen bij de Rotterdammers. ''Feyenoord stond er zwak voor toen Te Kloese instapte, er waren ook wel wat positieve dingen gebeurd. Het trainingscomplex voor de selectie was gebouwd, de jeugdopleiding was opgeknapt. Het belangrijkste was dat Arne Slot was aangesteld en voor een klein bedrag een paar spelers gehaald die het goed gedaan hadden. Financieel was er wel heel weinig mogelijk, er was een belastingschuld en in het stadiondossier was heel veel geïnvesteerd, dat hing ook boven de club. Op die manier kwam Te Kloese binnen, in een financieel best wel instabiele situatie. Er was bijna geen eigen vermogen en ze hadden vier verlieslatende jaren achter de rug.''

Knipping ziet vooral op transfergebied een grote verandering bij Feyenoord. ''De belangrijkste omwenteling die Te Kloese teweeg heeft gebracht, is dat Feyenoord transfers is gaan gebruiken als vliegwiel. Dat je eerst investeert en spelers in waarde laat vermeerderen op het veld en voor goede bedragen verkoopt. Voor zijn komst lukte dat niet. Als je over tien jaar terugkijkt was het voor de periode van Te Kloese altijd negatief. Hij heeft een vergelijkbaar model gecreëerd als PSV, daardoor krijg je wel druk omdat je verkopen moet realiseren, omdat je een tekort accepteert in je begroting. Dit was onder Eric Gudde ondenkbaar, die had altijd een sluitende begroting en dat moet je nu met transfers goedmaken.''

Ook op bestuurlijk vlak veranderde er volgens Knipping veel binnen Feyenoord. ''De verschillen met PSV waren voor Te Kloese gigantisch. Qua salarissen liepen ze tientallen miljoenen euro’s achter, ook de transferinvesteringen lagen tientallen miljoenen lager dan PSV. Toen Te Kloese kwam, lag er enorm veel op tafel. Niet alleen de transfers, maar ook het stadion zette hij direct een streep door. De problematiek met de Vrienden van Feyenoord. Hij heeft ook gezegd: de olifant kan je nooit helemaal doorslikken. Toch de salamitactiek, stukje bij beetje dingen proberen te veranderen. Te Kloese heeft vooral de focus gelegd op voetbal, hoe kan het nou dat PSV met een vergelijkbaar budget wel voor elkaar krijgt om grote investeringen te doen in spelers en spelers goed te verkopen en Feyenoord niet. Daar heeft Te Kloese zich op gericht en dat bleek een gouden zet.''

Daarbij benadrukt Knipping dat het succes volgens hem niet alleen aan Te Kloese te danken is. Frank Arnesen en Arne Slot zijn ook belangrijke personen geweest in de opmars van Feyenoord. ''Er is nu heel veel kritiek op hem, maar in de praktijk kan je niet alles ophangen aan een persoon. Het enige wat je wel kan zeggen is dat Te Kloese wel degelijk een verandering in het model van Feyenoord heeft gebracht. Dat was wezenlijk anders dan in de periode ervoor. Het is een keuze geweest, want je moet eerst investeringen doen wil je daar de vruchten van plukken.''

''Daardoor werd het verwachtingspatroon een stuk hoger, want je gaat werken met een vergelijkbaar budget als PSV''

Volgens Knipping zijn de financiële risico’s inmiddels wel groter geworden. ''Het is bizar, Feyenoord ging op vergelijkbare manier verkopen als PSV dus konden ze ook het salaris naar dat niveau toetrekken en dat is ook gebeurd. In 24/25 werden vergelijkbare salarissen uitgegeven door Feyenoord, terwijl PSV nog een kampioenpremie moest betalen. Feyenoord is hard gestegen, met name de afschrijving: dat is wat je jaarlijks kwijt bent aan transferkosten. Je ziet bij Feyenoord een verdrievoudiging. Daardoor werd het verwachtingspatroon een stuk hoger, want je gaat werken met een vergelijkbaar budget als PSV. Alleen die hebben er veel meer uitgehaald dan Feyenoord. PSV heeft het met hetzelfde geld beter gedaan, die conclusie kan iedereen trekken. Het verschil is gigantisch op de ranglijst.''

''Uiteindelijk heeft de RvC toegestaan dat een man een dubbelfunctie krijgt met te veel verantwoordelijkheid, voor best een grote club. Nu valt hij weg en valt eigenlijk alles weg. Ze hebben een financiële buffer opgebouwd, ze hebben een groot eigen vermogen dat richting dezelfde grootte gaat als PSV. Het probleem is: salarissen en afschrijvingen zijn op een enorm hoog niveau waardoor de druk op verkopen groot is. Nu lijken ze de Champions League te gaan halen, op een Europa League-jaar zit je operationeel op min tien miljoen euro. Ze hebben dan veertig miljoen aan afschrijvingen, dat betekent dat je zestig à zeventig miljoen euro bruto moet verkopen op de markt. Het gaat dan al snel om drie à vier spelers.''

''Het gaat om enorme bedragen en dat legt de druk op de nieuwe vacature die er ligt. Ze hebben Champions League, dus het is minder groot. Er spelen meer dingen: ze moeten De Vrienden van Feyenoord uitkopen, daar is geld voor nodig. Het hele stadiondossier gaan ze eenwording realiseren, daar zijn ze dichtbij. Daar is ook een miljoenenpotje per jaar voor nodig. Er is geld nodig om het allemaal te kunnen betalen. Te Kloese heeft een ontmanteling van het model geregeld, maar ik zie het als een Formule 1-wagen die op volle vaart is en de finish is nog niet in zicht en springt er midden in de ronde uit en nu moet er een andere chauffeur komen die de Formule 1 op tempo moet houden. Ik denk niet dat er vele kandidaten zijn die het zo kunnen overnemen.''

Rapportcijfer voor Te Kloese

Knipping geeft Te Kloese uiteindelijk een verdeeld rapportcijfer. ''Ik had zelf het idee dat hij de rol als technisch directeur het leukst vond, maar als je het splitst dan zeg ik: als algemeen directeur een dikke voldoende, als technisch directeur misschien een onvoldoende. Er zijn toch twee trainers aangesteld, waarvan er een ontslagen is. De andere gaat met een soort constructie met Dick Advocaat toch tweede worden, de blessuregevallen en de overvolle selectie. Als je kijkt naar de algemene zaken, hoe staan ze er financieel voor en de grote dossiers die hij heeft opgepakt, dat is prima verlopen. Daarvoor is het nooit gelukt. Hij heeft een logisch bedrijfsmodel gecreëerd, door met transfers groei te regelen. Eenwording is dichtbij, dat is een belangrijke zet. Het zou geweldig zijn als het lukt, daarnaast dat er met de Vrienden van Feyenoord een oplossing komt. Het was gaande maar er is nog geen definitief witte rook gekomen, als dat nog lukt laat je echt wat achter.''

Tot slot plaatst Knipping nog vraagtekens bij het moment van vertrek van Te Kloese. Hadden de bedreigingen invloed? ''Dat is wel constant bij Feyenoord, de vorige directeur is ook weggegaan om die redenen. Het is sowieso een beetje een probleem in het voetbal waar veel directeuren mee te maken hebben. Kritiek roep je ook wel op jezelf af als je twee functies uitvoert bij zo’n grote club, dat vind ik ook niet verstandig. Je moet altijd verder kijken: op het moment dat je weggaat moet je de club goed achterlaten. Er staat een selectie met waarde op het veld en financieel staat het er goed voor, alleen de erfenis is ook best wel moeilijk om dit de komende jaren vol te houden. Je hebt mensen met ervaring en een groot netwerk nodig.''

Knipping ziet dat Feyenoord op een kruispunt staat in de clubgeschiedenis. ''Voor mijn gevoel was dit niet het moment van Te Kloese om weg te gaan, voor mijn gevoel is het niet af. Een paar grote dossiers moeten definitief geregeld worden, maar ook de club is nog niet helemaal stabiel gemaakt omdat er de afgelopen jaren enorm is geïnvesteerd. Dan ben je toch een beetje bang voor een Ajax-scenario, waar Overmars wegviel en waar de structuur van de club van bovenaf ook niet goed in elkaar zat. Je komt dan in een machtsvacuüm terecht waarin veel posities tegelijk moeten worden ingevuld. Alles ligt op zijn gat, terwijl er met de bedragen waar Feyenoord nu mee werkt juist veel werk aan de winkel is. We hebben bij Ajax gezien hoe snel alles in elkaar kan donderen.''